Akupunktura i Nauka

 Akupunktura – starożytna sztuka czy naukowo potwierdzona metoda leczenia?

Akupunktura to jedna z najbardziej znanych i popularnych metod medycyny alternatywnej, wywodząca się z Chin sprzed kilku tysięcy lat. Specjaliści wbijają cienkie igły w określone punkty ciała, co ma na celu przywrócenie równowagi organizmu i polepszenie stanu zdrowia. Ale czy to rzeczywiście działa? Czy nowoczesna nauka potwierdza jej skuteczność, czy to tylko efekt placebo? Przyjrzyjmy się bliżej badaniom naukowym, ciekawostkom i kontrowersjom wokół tej metody.

Skąd pochodzi akupunktura?

Korzenie akupunktury sięgają dawnych Chin, gdzie koncepcja zdrowia opierała się na teorii energii życiowej, zwanej „qi” (czyt. „czi”). Według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej qi przepływa przez organizm specjalnymi kanałami, tzw. meridianami. Zaburzenia tego przepływu mają prowadzić do chorób, a akupunktura ma za zadanie przywrócić jego prawidłowy stan, poprzez nakłuwanie punktów odpowiedzialnych za właściwy przepływ Qi.

Chociaż dla współczesnej nauki teoria qi nie jest w pełni zrozumiała, nie oznacza to, że akupunktura nie działa. Niektóre badania wskazują, że igły mogą wpływać na układ nerwowy, hormonalny oraz krążeniowy, co przynosi ulgę w bólu i poprawia samopoczucie pacjentów. Istnieje mnóstwo dowodów na skuteczność akupunktury, od relacji pacjentów aż po badania naukowe prowadzone w szpitalach na całym świecie. 

Co na to nauka?

Badania nad bólem i wpływem akupunktury.

Jednym z najlepiej udokumentowanych obszarów zastosowania akupunktury jest leczenie bólu. W 2012 roku w prestiżowym czasopiśmie „Archives of Internal Medicine” opublikowano analizę 29 badań klinicznych, obejmujących ponad 18 tysięcy pacjentów. Wyniki wykazały, że akupunktura była skuteczniejsza niż placebo w łagodzeniu bólu przewlekłego, takiego jak bóle pleców, migreny czy artretyzm. Pacjenci po zabiegach odczuwali znaczną redukcję bólu oraz ich ogólny nastrój się poprawiał.

W innym badaniu, opublikowanym w „The Journal of Pain” w 2018 roku, naukowcy odkryli, że efekty przeciwbólowe akupunktury utrzymują się przez wiele miesięcy po zakończeniu terapii, co sugeruje, że nie jest to tylko krótkotrwały efekt placebo. Jest to doskonały przykład na to, że akupunktura ma działanie długofalowe i że nie jest to tylko chwilowa poprawa samopoczucia.

Akupunktura a nerwica i depresja

Kolejną obiecującą dziedziną jest wpływ akupunktury na zdrowie emocjonalne. Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Yorku wykazało, że osoby cierpiące na depresję i nerwicę, które poddały się serii zabiegów akupunktury, odczuwały dużo większą poprawę samopoczucia w porównaniu do tych, które otrzymywały standardową terapię lekową. Nie oznacza to jednak, że akupunktura może zastąpić leki, ale może być wartościowym wsparciem. Wielu pacjentów po nakłuciu punktu wątroby Tai Chong odczuwało w 30 minut po zabiegu poprawę nastroju.

Ciekawostki o akupunkturze

1. Akupunktura u zwierząt – metoda ta jest stosowana także w weterynarii, szczególnie w leczeniu psów i koni. Badania pokazują, że może ona pomagać w leczeniu bólu stawów i problemów neurologicznych u zwierząt. Istnieją modele zwierząt oraz lokalizacjia punktow na ich ciele. To ciekawe jak punkty na ciele ludzkim są podobne do lokalizacji na ciele zwierząt.

2. Igły bez igieł – niektóre nowoczesne formy akupunktury stosują lasery zamiast tradycyjnych igieł, co jest szczególnie przydatne w terapii dzieci lub osób bojących się igieł. Istnieją mini lasery do domowego użytku i stymulowania punktów.

3. Akupunktura w kosmosie – NASA badała możliwość wykorzystania akupunktury w leczeniu choroby lokomocyjnej u astronautów podczas długich misji kosmicznych. Efekty były obiecujące.

4. Akupunktura na odchudzanie? – choć nie ma jednoznacznych dowodów naukowych, niektórzy pacjenci twierdzą, że akupunktura pomaga im w kontroli apetytu i redukcji wagi. Punkty stymulowane podczas sesji mają wpływać na metabolizm oraz poziom stresu, co może pośrednio wspierać proces odchudzania. Niektóre punkty potrafią redukować uczucie głodu. Do tego wykorzystywana jest akupunktura ucha, która daje zaskakujące dobre rezultaty.

5. Akupunktura w szpitalach – coraz więcej placówek medycznych na świecie wprowadza akupunkturę jako uzupełnienie tradycyjnych terapii. W niektórych krajach, jak Niemcy czy Stany Zjednoczone, akupunktura jest refundowana przez ubezpieczenie zdrowotne w przypadku leczenia bólu przewlekłego. W Chinach jest to normalna praktyka. Akupunktura jest częscią lecznictwa i opieki zdrowotnej. 
   
   

Kontrowersje i sceptycyzm

Mimo licznych badań, akupunktura wciąż budzi kontrowersje w środowisku naukowym. Głównym zarzutem jest to, że wiele badań ma metodologiczne wady, a niektóre pozytywne wyniki można przypisać efektowi placebo. Dodatkowo, nie wszystkie schorzenia reagują na tę terapię, a w niektórych przypadkach może ona być nieskuteczna. Cały czas toczy się dyskusja na temat efektywnosci akupunktury i wykorzystania jej w naszej służbie zdrowia. Jednak pomimo to efekty badań zaskakują naukowców coraz bardziej.

Niektórzy specjaliści uważają, że pozytywne e rezultaty akupunktury wynikają głównie z efektu psychologicznego – pacjenci czują się lepiej, ponieważ wierzą, że terapia im pomaga. Inni z kolei twierdzą, że samo nakłuwanie igłami stymuluje układ nerwowy i może mieć realne, choć nie do końca poznane, działanie biologiczne. Potrzebne są dokładne i skrupulatne badania, ktore wprowadzą na stałe akupunkturę  do naszych szpitali.

Podsumowanie – czy warto spróbować?

Akupunktura nie jest magicznym lekiem na wszystko, ale w wielu przypadkach może przynieść realną ulgę. Szczególnie dobrze udokumentowane jest jej działanie przeciwbólowe oraz korzystny wpływ na stres i zdrowie psychiczne. Jeśli rozważasz tę metodę, warto skonsultować się z lekarzem i skorzystać z usług certyfikowanego specjalisty. Pamiętaj jednak, że akupunktura może nie być metodą dla wszystkich. Jeśli boisz się igieł może warto spróbować akupresury, która ma podobne działanie.

Niezależnie od tego, czy wierzysz w starożytną energię qi, czy podchodzisz do tematu sceptycznie, jedno jest pewne – akupunktura to fascynująca dziedzina, w której nauka i tradycja spotykają się na styku medycyny konwencjonalnej i alternatywnej. A Czy Ty już miałeś doświadczenia z akupunkturą?
Jeśli tak, podziel się opinią w komentarzach na naszej grupie na Facebooku. Link znajdziesz na głównej stronie bloga.